Kalibrasyon Raporu Nedir ve Nasıl Okunmalıdır?

BenQ PhotoVue Photographer Monitor SW serisi ve DesignVue Designer Monitor PD serisi gibi profesyonel monitörlerin tüketici monitörleriyle karşılaştırıldığında çok farklı bir yönü, her profesyonel monitörün bir fabrika kalibrasyon raporuyla birlikte gelmesidir. Rapor neden kutuya dahil edildi? Neden önemlidir? Raporu nasıl okumalısınız? Bu sorular oldukça sık gündeme geliyor ve kullanıcılarımızın altta yatan mantığı anlamalarına izin vermenin gerekli olduğuna inanıyoruz.

Fabrika kalibrasyon raporunun önemi veya önemi ile başlayalım. Her BenQ Fotoğrafçısı/Tasarımcısı monitörü sıkı bir fabrika kalibrasyon sürecinden geçer. Fakat bunun yapıldığı nasıl kanıtlanır ve ne kadar iyi yürütüldüğü nasıl gösterilir? Fabrika kalibrasyon raporunun devreye girdiği yer burasıdır. Raporun asıl amacı, monitörün fabrika kalibrasyon işleminin sonuçlarını listelenen seri numarasıyla göstermektir. Bu nedenle kalibrasyon sonuçlarının kanıtı olarak kabul edilir. BenQ Designer Monitor PD2700U için örnek fabrika kalibrasyon raporu Şekil 1'de gösterilmektedir.

Figure 1: Örnek PD2700U Fabrika Kalibrasyon Raporu.

Kalibrasyon raporunda birçok kontrol öğesi vardır. Her bir kontrol öğesi aşağıdaki paragraflarda daha ayrıntılı olarak açıklanacaktır. Şekil 1'deki her kontrol öğesini, örneğin gama eğrisini incelediğimizde, diyagramda iki çizgi olduğunu görüyoruz. Bir satır hedef değeri, diğer satır ise gerçek ölçülen değeri temsil eder. Dolayısıyla bu rapor aynı zamanda fabrika kalibrasyon sürecinin performansını da gösterebilir. Sonuç olarak monitörü çıkarıp optik özellikleri tekrar ölçmemize gerek kalmıyor. Raporu inceleyerek monitörün nasıl davrandığına dair çok iyi bir fikir sahibi olabiliriz. Kısaca kalibrasyon raporunun önemi fabrika kalibrasyon işleminin yapıldığına dair kanıt sunmasıdır. Rapor ayrıca monitörün kalibrasyon sonrasındaki performansını da gösterir. Böylece kullanıcının optik özellikleri belirlemek için monitörü yeniden ölçmesine gerek kalmaz.

Şimdi BenQ DesignVue Designer Monitor PD serisi kalibrasyon raporuna daha yakından bakalım. Raporun en üstünde, Şekil 2'de gösterildiği gibi raporla ilişkili model adı ve monitör seri numarasının raporlanacağı 'Model Bilgileri' bulunur. Kalibrasyon raporu her bir monitörü temel alır, dolayısıyla seri numarası rapor ve monitör arasında eşleştirme yapmak için kullanılır. Her rapor farklı monitörlerin ölçüm sonuçlarını raporladığı için benzersizdir.

Şekil 2:PD Serisi Kalibrasyon Raporundaki Model Bilgileri Bölümü

Raporun ikinci kısmı ‘Renk Gamı ve Delta E’. Bu bölümde, ölçüm koşulunu, kırmızı, yeşil ve mavi renklerin u'v'-renk koordinatlarını (veya x,y-renk koordinatlarını), ayrıca beyaz rengi ve standardın ortalama Delta E'sini açıklar. BenQ test yama seti. Bu bölümün bir örneği Şekil 3'te gösterilmektedir.

Monitör ilk olarak 'Delta E Ölçüm Durumu'nda belirtilen belirli koşullara göre kalibre edildi: 6500K renk sıcaklığı, gama 2.2, sRGB renk gamı ve dijital giriş kullanımı. Tüm ölçümleri gerçekleştirmek için kullanılan ölçüm cihazı Konica-Minolta CA310'dur. Renk gamı monitördeki kırmızı, yeşil ve mavi renklerle tanımlanır, dolayısıyla rengi bildirmek için 'Gamut Sınır Yamaları'nda beyazla birlikte u'v'-renk koordinatları (veya x,y–renk koordinatları) monitörün gamı ve beyaz nokta raporlanır.

Ortalama Delta E ayrıca 'Delta E test sonucu' altında da raporlanır. Ortalama Delta E, 39 benzersiz test renginden oluşan standart BenQ test yama setine göre hesaplanır. Delta E 'renk farkı' olarak adlandırılır ve bir test renginin referans renkten ne kadar farklı olduğunu gösteren bir indekstir. Bu durumda ölçüm değerlerini test renklerinin 39 referans değeriyle karşılaştırmak ve ortalama Delta E değerini elde etmek için kullanırız. Delta E'nin pek çok versiyonu var, burada kullanılan versiyon Delta E 2000'dir ve raporda belirtilen rakamlara anlamlı sonuçlar vermektedir: Delta E sıklıkla renklerin doğruluğunu değerlendirmek için kullanılır. Delta E < 1,00, iki rengi yan yana karşılaştırırken uzmanlar için algılanabilir bir fark olmadığı anlamına gelir. Delta E < 3,00, herhangi bir ortalama insan için önemli bir fark olmadığı anlamına gelir.

Şekil 3: PD Serisi Kalibrasyon Raporundaki Renk Gamı ve Delta E Bölümü

Kalibrasyon raporunun yanında 'Gama' bölümü bulunur. Bu bölümün bir örneği Şekil 4'te gösterilmektedir. Kalibre edilmiş gama eğrisi ve hedef gama eğrisinin her ikisi de diyagramda çizilmiştir. Hedef gama eğrisi gama 2,2'dir. Gama eğrisi, dijital ekranda siyahın beyaza ne kadar yumuşak bir şekilde geçiş yaptığı olarak tanımlanabilir. Fabrika kalibrasyon işlemi sırasında monitörün gama düzeyinin gri düzeyinin düzgün görüntüleneceği şekilde düzeltilmesini sağlamak için gama düzeltme işlemi uygulanır. Bu kontrol öğesine özellikle dikkat ettiğimizden ve gama eğrisinin çok dikkatli bir şekilde kalibre edilmesini sağladığımızdan, çoğu zaman kalibre edilmiş gama eğrisi hedef gama eğrisinin üzerine bindirilir.

Şekil 4: PD Serisi Kalibrasyon Raporundaki Gama Bölümü

Kalibrasyon raporunun sonuncusu 'Renk Sıcaklığı' bölümüdür. Bu bölümün bir örneği Şekil 5'te gösterilmektedir. Renk sıcaklığı, beyaz noktanın 'tonunu' ifade eder ve genellikle Kelvin (K) biriminde rapor edilir. Örneğin, 3000K beyaz, kırmızımsı veya sarımsı beyazdır; 9300K beyaz ise mavimsi beyazdır. 'Normal' bir beyaz, yani renk tonu olmayan beyaz, 6500K olarak tanımlanır. Diyagramda sadece beyazın renk sıcaklığı değil aynı zamanda gri tonlamadaki tüm grilerin renk sıcaklığı da gösterilir. Bunun nedeni, tüm gri tonlama boyunca aynı renk sıcaklığının korunmasının istenmesidir. Bu nedenle ideal olarak diyagramda yatay bir çizgi olmalıdır. Ancak karanlık gölgede temel olarak iki faktörden dolayı bir eğrilik görüyoruz. Birincisi sıvı kristal ekranların doğası, ikincisi ise ölçüm cihazının karanlık bölgede yarattığı hatalardır. Genellikle gri tonlamanın 40'ın altında bir ölçümün güvenilir olmadığı ve göz ardı edilmesi gerektiği düşünülür.

Şekil 5: PD Serisi Kalibrasyon Raporundaki Renk Sıcaklığı Bölümü

Artık PD serisi kalibrasyon raporunu daha iyi anlıyoruz. Fabrika kalibrasyon işlemi sırasında renk gamı, Delta E, gama eğrisi ve renk sıcaklığı ayarlanır. Kalibre edilen sonuçlar rapora yansıtılır. Artık SW serisi fabrika kalibrasyon raporuna göz atmanın zamanı geldi.

Fabrika kalibrasyon raporunda iki sayfa vardır. Bu nedenle, BenQ PhotoVue Fotoğrafçı Monitörü SW serisi raporu için bildirilen bilgiler, BenQ DesignVue Tasarımcı Monitörü PD serisine göre biraz daha ayrıntılıdır. SW serisi kalibrasyon raporuna daha yakından bakalım. Örnek bir SW270C fabrika kalibrasyon raporu Şekil 6'da gösterilmektedir. Raporun en üstünde, Şekil 7'de gösterildiği gibi raporla ilişkili model adı ve monitör seri numarasının listeleneceği 'Model Bilgisi' bulunur. Bu bölüm PD serisi raporuyla aynıdır. Kalibrasyon raporu her bir monitörü temel alır, dolayısıyla seri numarası rapor ile monitör arasında eşleştirme yapmak için kullanılır. Her rapor farklı monitörlerin ölçüm sonuçlarını raporladığı için benzersizdir.

Şekil 6: Örnek SW270C Fabrika Kalibrasyon Raporu

Şekil 7: SW Serisi Kalibrasyon Raporundaki Model Bilgileri Bölümü

Raporun ikinci kısmı ‘Renk Gamı ve Delta E’. Bu bölümde beyaz rengin yanı sıra kırmızı, yeşil, mavi, camgöbeği, macenta ve sarı renklerin ölçüm koşullarını, xy-renk koordinatlarını ve u'v'-renk koordinatlarını açıklıyoruz. Bu bölüm aynı zamanda standart BenQ test yama setinin ortalama ve maksimum Delta E'sini de gösterir. Bu bölümün bir örneği Şekil 8'de gösterilmektedir.

Monitör ilk olarak 'Delta E Ölçüm Durumu'nda belirtildiği gibi belirli bir dizi koşula göre kalibre edildi: 6500K renk sıcaklığı, gama 2.2, Adobe RGB renk gamı ve dijital giriş kullanımı. Tüm ölçümleri gerçekleştirmek için kullanılan ölçüm cihazı Konica-Minolta CA310'dur. Renk gamı monitördeki kırmızı, yeşil ve mavi renklerle tanımlanır; dolayısıyla monitörün renk gamını göstermek için xy-renk koordinatları ve u'v'-renk koordinatları 'Gamut Sınır Yamaları'nda beyazla birlikte raporlanır ve beyaz nokta. Ayrıca camgöbeği, macenta ve sarı renkler için xy-renk koordinatları ve u'v'-renk koordinatları da raporlanır. Daha iyi görselleştirme amacıyla, ölçülen ve hedef renk gamlarına sahip bir 1931 renklilik diyagramı gösterilmiştir.

Ortalama ve maksimum Delta E ayrıca 'Standart Test Yamaları' altında da raporlanır. Ortalama ve maksimum Delta E, 39 benzersiz test renginden oluşan standart BenQ test yama setine göre hesaplanır. Delta E, 'renk farkı' olarak adlandırılır ve bir test renginin referans renkten ne kadar farklı olduğunu ölçen bir indekstir. Bu durumda, test renklerinin 39 referans değeriyle karşılaştırmak için ölçüm değerlerini kullanırız ve ortalama bir Delta E değeri elde ederiz. Delta E'nin pek çok versiyonu var, burada kullanılan versiyon Delta E 2000'dir ve raporda belirtilen rakamlara anlamlı sonuçlar vermektedir: Delta E sıklıkla renk doğruluğunu değerlendirmek için kullanılır. Delta E < 1,00, iki rengi yan yana karşılaştırırken uzmanlar için algılanabilir bir fark olmadığı anlamına gelir. Delta E < 3,00, ortalama bir insanın algılayabileceği önemli bir fark olmadığı anlamına gelir.

Şekil 8: SW Serisi Kalibrasyon Raporundaki Renk Gamı ve Delta E Bölümü

SW serisi kalibrasyon raporunun üçüncü bölümü 'Uniformity' bölümüdür. Uniformity, ekran alanının düzgünlüğü ve tam beyaz görüntülenirken görünür gölgelerin olup olmadığı anlamına gelir. Uniformity düzeltmesi açıldığında renk sıcaklığı, gama eğrisi ve renk gamı ölçülür. Şekil 9'daki örnek ' Uniformity ' bölümünden, ölçüm koşulunun renk sıcaklığının 6500K'ya, gama eğrisinin 2,2'ye ve renk gamının Adobe RGB'ye ayarlandığını öğrenebiliriz. Ölçülen gri düzeyi beyaza eşit olan 255 düzeyindeydi. Kullanılan ölçüm cihazı Konica-Minolta CA-2000'di.

Şekil 9'da sağ üst köşede panelden ölçüm noktalarının nereden alındığını gösteren çizim bulunmaktadır. %L ve Delta E cinsinden uniformity için alınan toplam 25 ölçüm noktası alanı vardır. Ancak uniformityi ayarlarken, yalnızca 25 nokta ayarlanmadı, aynı zamanda BenQ'nun tescilli teknolojisi kullanılarak yüzlerce alt bölge de dikkatlice ayarlandı. 25 ölçüm veri noktasının tümü, no. 1 olarak etiketlenen merkez ölçüm noktasıyla karşılaştırılır. 13, ayrı ayrı. Bu nedenle, 13 numaradaki %L (parlaklık anlamına gelir) cinsinden ölçüm sonucu her zaman %100 olacaktır ve 13 numaradaki Delta E ölçüm sonucu her zaman %100 olacaktır. 13 her zaman 0,00 olacaktır. Örnek tekdüzelik verilerinden, monitör parlaklığının %2'lik bir değişimle oldukça tekdüze olduğunu görebiliriz. Ve Delta E de 1'den küçüktür, bu nedenle tam beyaz görüntülenirken gözle görülür bir renklenme veya tonlama olmaz.

Şekil 9: SW Serisi Kalibrasyon Raporundaki Uniformity Bölümü

Kalibrasyon raporunun yanında 'Gama' bölümü bulunur. Bu bölümün bir örneği Şekil 10'da gösterilmektedir. Kalibre edilmiş gama eğrisi ve hedef gama eğrisinin her ikisi de diyagramda çizilmiştir. Hedef gama eğrisi gama 2,2'dir. Gama eğrisi, dijital ekranda siyahın beyaza ne kadar yumuşak bir şekilde geçiş yaptığı olarak tanımlanabilir. Fabrika kalibrasyon işlemi sırasında monitörün gama düzeyinin gri düzeyinin düzgün görüntüleneceği şekilde düzeltilmesini sağlamak için gama düzeltme işlemi uygulanır. Bu kontrol öğesine özellikle dikkat ettiğimizden ve gama eğrisinin çok dikkatli bir şekilde kalibre edilmesini sağladığımızdan, çoğu zaman kalibre edilmiş gama eğrisi hedef gama eğrisinin üzerine bindirilir.

SW serisi kalibrasyon raporunun sonuncusu DICOM bölümüdür. DICOM, tıbbi gri tonlamalı görüntüleme cihazları veya görüntüleri için tıbbi bir standarttır ve Tıpta Dijital Görüntüleme ve İletişim anlamına gelir. AAPM TG-18 veya Amerikan Tıp Fizikçileri Birliği Görev Grubu 18 tarafından kurulmuştur. DICOM, esas olarak, dijital röntgen görüntüleri gibi gölgeli alanlara vurgu yapan gri tonlamalı görüntüleri görüntülemek için kurulmuştur. DICOM eğrisi temel olarak bu amaca hizmet edecek şekilde özel olarak ayarlanmış bir gama eğrisidir ve parlaklığa bağlıdır. Tıbbi bir uygulama olduğu için bir üst limit ve bir alt limit gerektirir ve limitler standart eğrinin %10'udur. Diyagramda, tüm DICOM standart eğrisi, üst limit ve alt limitin yanı sıra 18 ölçüm noktası da çizilmiştir. 18 ölçüm noktasının tamamı limit sınırları içerisindeyse sağ üst köşedeki Test Sonucunda 'Geçti' ifadesi görünecektir. Ölçüm noktalarından herhangi biri limit sınırının dışındaysa bu bir 'Başarısız'dır. Kesin gereklilik, izleyicinin röntgen görüntülerini doğru şekilde teşhis edebilmesini sağlamaktır.

Figure 10: Gamma Section in SW Series Calibration Report

Figure 11:DICOM Section in SW Series Calibration Report

Hem BenQ DesignVue Designer Monitor PD serisi hem de PhotoVue Photographer Monitor SW serisi monitörler fabrika kalibrasyonundan geçer ancak süreç her seri için biraz farklıdır. Bu nedenle sunulan kalibrasyon raporu da biraz farklıdır. PD serisi monitörlerin kalibrasyon raporunda renk gamı, Delta E, gama eğrisi ve renk sıcaklığı gösterilir. Ve bu öğelerin her biri önceki paragraflarda ayrıntılı olarak açıklanmıştır. SW serisi monitörler için renk gamı, Delta E, gama eğrisi, renk sıcaklığı, tekdüzelik ve DICOM eğrisi ayarlandı ve bunlar kalibrasyon raporuna yansıtıldı. Bu konular önceki paragraflarda da ayrıntılı olarak tartışılmıştı. Artık kalibrasyon raporunun önemini daha iyi anlıyoruz, ayrıca verilerin ne anlama geldiğini yorumlayabiliyor ve monitörlerin ne kadar iyi kalibre edildiğini takdir edebiliyoruz.